Kluczowe kompetencje według Rady Unii Europejskiej – Kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się
Kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie umiejętności uczenia się to piąta grupa kompetencji kluczowych. Są one definiowane jako zdolność do autorefleksji, skutecznego zarządzania czasem i informacjami, konstruktywnej pracy z innymi, zachowania odporności oraz zarządzania własnym uczeniem się i karierą zawodową. Obejmują one również umiejętność radzenia sobie z niepewnością i złożonością, wspierania swojego dobrostanu fizycznego i emocjonalnego oraz zdolność do odczuwania empatii i zarządzania konfliktami. Kompetencje te stanowią podstawę samorealizacji, zdrowia i włączenia społecznego.
Zdrowie i dobrostan
Kompetencje te wymagają znajomości elementów zdrowia psychicznego i fizycznego oraz zdrowego stylu życia. Kluczowa jest umiejętność wspierania swojego dobrostanu, utrzymania zdrowia oraz prowadzenia prozdrowotnego i zorientowanego na przyszłość trybu życia. W szybko zmieniającym się świecie niezbędna staje się również odporność oraz zdolność radzenia sobie ze stresem i niepewnością.
Umiejętności społeczne
Dla udanych relacji międzyludzkich i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym niezbędne jest rozumienie zasad postępowania i komunikacji. Kluczowe umiejętności w tym obszarze to:
• Konstruktywne porozumiewanie się w różnych środowiskach.
• Zdolność do pracy zespołowej i negocjowania.
• Okazywanie tolerancji, wyrażanie i rozumienie różnych punktów widzenia.
• Zdolność do tworzenia poczucia pewności i odczuwania empatii.
Postawa leżąca u podstaw tych kompetencji opiera się na współpracy, asertywności i prawości.
Obejmuje poszanowanie różnorodności innych osób, gotowość do pokonywania uprzedzeń i osiągania kompromisów. Jest to kompetencja niezbędna do osiągania sukcesów w nauce, pracy i życiu osobistym.
Uczenie się przez całe życie
Ta kompetencja jest fundamentem dla procesu uczenia się przez całe życie. Obejmuje ona:
• Znajomość własnych, preferowanych strategii uczenia się.
• Zdolność do organizacji własnej nauki, wytrwałości w niej oraz jej oceny.
• Umiejętność poszukiwania wsparcia, poradnictwa i możliwości kształcenia.
• Chęć wykorzystywania wcześniejszych doświadczeń życiowych i ciekawość w poszukiwaniu nowych możliwości uczenia się w różnych sytuacjach.
Paradoksalnie, jednym z głównych filarów idei uczenia się przez całe życie staje się umiejętność zapominania. W ciągle zmieniającej się rzeczywistości stajemy przed wyborem: albo zaadaptujemy się do zmian, albo musimy liczyć się z ryzykiem wykluczenia społecznego. Wiedza, umiejętności i kompetencje dezaktualizują się szybciej niż kiedykolwiek, dlatego tak istotne jest odnalezienie swoich prawdziwych pasji i rozwijanie talentów. Kiedy człowiek zostaje postawiony w pozornie chaotycznym, pędzącym świecie, pełnym stresu i trudności, próbuje odnaleźć swoje miejsce i przetrwać. Natomiast jeśli ktoś już ma jasno określone priorytety i poznał samego siebie, może w tej nieustannej zmianie dostrzec przygodę życia.
